I-Synesthesia: lapho ukuzwa imibala nokubona imisindo kungokoqobo

ubuchopho be-kinesthetic

Akuwona wonke umuntu ongathola ukuthi i-synesthesia iyini, kodwa empeleni yisimo sezinzwa esingakwazi ukungabonakali kulabo abanaso. Ekupheleni kwalesi sihloko uzoqonda kungani ukuzwa imibala nokubona imisindo kungaba ngokoqobo kwabanye abantu nokuthi yini edala ukuthi lokhu kwenzeke.

i-synesthesia

Uma sikhuluma nge-synesthesia sibhekisela esimweni sezinzwa lapho ukukhuthazwa kwezinzwa noma kwengqondo kuholela ekuhlangenwe nakho okuzenzakalelayo nokuzenzakalelayo kumuntu njengendlela yesibili yezinzwa noma yokuqonda. Indlela eyodwa, isibonelo, ukuzwa, ivula ngokuzenzakalelayo indlela yesibili, isibonelo, ukubona.

Lokhu kusho ukuthi lapho inzwa eyodwa yenziwa isebenze, omunye umuzwa ongahlobene uyacushwa ngesikhathi esifanayo. Lokhu kuzokwenza umuntu lapho elalele umculo ezwe amaphethini ombala ngesikhathi esisodwa. I-Synesthesia ingabangela noma iyiphi inhlanganisela yezinzwa, nakuba kungezona zonke eziye zafundwa.

I-synesthesia evamile kakhulu i-graphem color synesthesia, lapho izinhlamvu nezinombolo zihlotshaniswa nemibala. Abantu be-synesthetic bangakwazi ukuzwa iphunga noma ukubona imisindo, ukunambitha amagama, ngisho nokuthinta abakubonayo. Cishe u-5% wabantu bomhlaba unohlobo oluthile noma uhlobo oluncane lwe-synesthesia.

Ungakwazi ukulalela le vidiyo uthule?

Uzomangala lapho uthola ukuthi mhlawumbe uyakwazi futhi ukuzwa umsindo wale vidiyo othule ngokuphelele. I-Synesthesia ayisebenzi kuphela kubantu abahlobanisa imisindo nezithombe, okunambithekayo namagama nokunye okuningi. Abanye abantu bayakwazi ukuzwa imisindo kumavidiyo uma ividiyo ingadlali misindo.  Kuyenzeka nakuwe?

Isazi sokusebenza kwengqondo uChris Fassnidge sibiza lesi simo ngokuthi "impendulo yokuzwa evuswe ngokubonakalayo." Nakuba kungeyona i-synesthesia ngokobuchwepheshe, i-Fassnidge ikholelwa ukuthi iwuhlobo olusha olufanele ukuqhutshekwa nokufundwa. Abanye abantu bakuchaza njengokunkeneneza emakhanda abo, kwabanye abantu kufana nomsindo omhlophe. Futhi-ke abanye abantu bathi kuyehluka kuye ngokuthi babhekani. Lesi simo sithinta u-30% wabantu futhi abantu abaningi abaqapheli ukuthi bahlobanisa imisindo engacacile engqondweni yabo nezithombe.

Kunabantu abangaboni ukuthi kuyenzeka kubo kaningi futhi abawazi umsindo wengqondo uze usuke kukho konke okunye. Ukuze wazi ukuthi uyawuzwa ngempela yini umsindo kule vidiyo ethulile, kuzodingeka uyibuke endaweni ethulile ngaphandle kweziphazamiso... yilapho kuphela oyobona khona. Uma usendaweni enomsindo noma iziphazamiso, khona-ke uzokwazi ukwazisa uma ngempela unekhono lokulalela ividiyo buthule.

iso lomuntu we-synesthetic

Izinhlobo nezimbangela ze-synesthesia

Abantu abaningi abanalolu hlobo lwesimo banezinhlobo okungenani ezimbili ze-synesthesia. Okuvame kakhulu yilesi esikhulume ngenhla, umbala we-graphem. Kodwa kukhona nezinye izinhlobo ze-synesthesia ezivame kakhulu futhi okufanele ziqanjwe ukuze zihlukanise:

  • Iphunga lapho ulalele imisindo ethile
  • Bona umculo onamaphethini emoyeni
  • amazwi amnandi
  • Izwa ukuthungwa lapho uzwa imizwa
  • Ukuzwa ukuthi isikhathi sinezici zomzimba
  • Bheka ulimi lwezandla njengemibala
  • Bona imiqondo engabonakali

Noma izimbangela engaziwa, kunemibono eminingana etafuleni:

  • Ukuchichima kokuxhuma kwe-neuronal.
  • Kwenzeka lapho izindawo ezinomuzwa owodwa wobuchopho zibuyela ezindaweni ezinenzwa eminingi futhi ulwazi ludidekile.
  • Sonke sinalezi zixhumanisi kodwa asizisebenzisi.
  • Unobudlelwane obuqinile bengqondo.
  • Izingane ezikhuluma izilimi ezimbili kusukela zisencane kungenzeka ukuthi zibe ne-synesthesia.

bona imibala ku-flavour

Kutholakala kanjani

Nakuba ingekho indlela eqondile yokuxilonga i-synesthesia ngoba kusekuningi okumele kufundwe ngalesi simo, ukuze kuhlolwe, amaphuzu amaningana kufanele acatshangelwe. Kukhona imihlahlandlela eyakhiwe umcwaningi ohamba phambili we-synesthesia, uDkt Richard Cytowic. Le mihlahlandlela imi kanje:

  • Bahlangabezana nemibono ngokuzenzakalelayo
  • Imizwa yephrojekthi ngaphandle kwengqondo, njengokubona imibala emoyeni lapho uzwa imisindo
  • Banombono ofana ncamashi ngaso sonke isikhathi lapho kwenzeka isikhuthazo esifanayo
  • Banombono ojwayelekile, njengokubona isimo ngokuphendula iphunga elithile, kodwa bangaboni lutho oluyinkimbinkimbi
  • Bakhumbula umbono wesibili we-synesthetic kangcono kunombono wokuqala
  • Banokusabela okungokomzwelo njengemizwa ejabulisayo exhumene nemibono.

Izinzuzo nokuqeda

Abantu be-Synesthetic bazizwa bephikisana ngalesi simo. Abanye bakubona njengesipho kanti abanye bakubona njengesijeziso. Isibonelo, lapho umuntu ohlangene ebona amagama angacacile ngombala ongalungile kungase kuxake noma ukuba namagama athile amnika ukunambitheka okubi emlonyeni wawo kungase kungathandeki kubo. Abanye banomuzwa wokuthi baye bagcwala izinzwa noma bazizwa benamahloni njengezingane lapho bechaza okwenzeka kubo kodwa akekho owayebaqonda... Futhi abaningi bazama ukukufihla ukuze bangatholi ukugxekwa noma ukuhlekwa, ngaphandle kokuqonda ukuthi okwenzeka kubo kwakuvamile noma cha.

Ngakolunye uhlangothi, iningi labantu be-synesthetic linomuzwa wokuthi amakhono abo ayisipho futhi ngeke bafune ukulahlekelwa yiwo ngenxa yezwe. Bathanda ukwazi ukuthi ezinhlanu ziphuzi, isibonelo, noma ukuthi igama elithi inyanga limnandi. Ngaphandle kwalokho banomuzwa wokuthi kulula ukuyibamba ngekhanda imiqondo ngenxa yokwaziswa okwengeziwe abakuthola ebuchosheni babo nokuthi abanye abantu abakwazi ngisho nokukucabanga ukuthi kuyini.

ukuqhuma kwezisusa ebuchosheni be-synesthetic

Ngo-2005, uDaniel Tammet wabeka irekhodi laseYurophu lokukhumbula u-pi ngekhanda amadijithi angu-22.514 ngamahora amahlanu. Uthe lokhu kwenzeke ngenxa yekhono lakhe lokubona izinombolo ezinombala, ukuthungwa nomsindo. Kukhona nobufakazi bokuthi i-synesthesia ingathuthukisa ubuciko. Ucwaningo lwango-2004 eNyuvesi yaseCalifornia lwaba neqembu labafundi abathatha i-Torrance Creative Thinking Tests. Ama-synesthetes athathe isivivinyo athole amaphuzu angaphezu kokuphindwe kabili kuzo zonke izigaba.

Njengokungathi lokho akwanele, abantu abasebenzisana nabo bangaba namathuba emisebenzi ayingqayizivele. Abanye abakhiqizi bezimoto baqasha ama-synesthete ukuze basize abaklami babo bakhe izimoto ezijabulisa abasebenzisi kakhulu. Kukhona ama-synesthete aziwa ngokuthi; UVincent Van Gogh noma uMarilyn Monroe.